Przybliżamy temat czynnego żalu. Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest płacenie podatków oraz składanie obligatoryjnych deklaracji podatkowych w odpowiednim Urzędzie Skarbowym. W przypadku spóźnienia bądź pomyłki, podatnik musi liczyć się z negatywnymi skutkami, takimi jak mandat skarbowy, grzywna, wyrok sądowy, a nawet pozbawienie wolności. W celu uniknięcia kary, można skorzystać z instytucji czynnego żalu.
Zgodnie z artykułem 16 kodeksu karnego skarbowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 859.), czynny żal polega na zgłoszeniu informacji o popełnieniu zabronionego czynu przez podatnika, zanim organ skarbowy dokona dokumentacji tego zdarzenia. Zatem jest to przyznanie się do winy i wyrażenie chęci uregulowania wszelkich spraw z Urzędem Skarbowym. Warto podkreślić, że czynny żal nie zwalnia z obowiązku uiszczenia należności wobec organu podatkowego. Nie występuje odgórnie określony wzór czynnego żalu, jednakże powinien on zawierać informacje na temat:
- osoby, która dokonała zabronionego czynu,
- charakteru popełnionego czynu,
- okoliczności współistniejących,
- osób współpracujących, które miały związek z popełnieniem zabronionego czynu,
- naprawy zabronionego czynu bądź terminu, w którym podatnik zobowiązuje się do jego naprawienia.
Podatnik ma możliwość złożenia czynnego żalu w formie pisemnej, za pośrednictwem poczty, osobiście w urzędzie skarbowym albo elektronicznie. Usługa ta jest bezpłatna.
Kiedy można skorzystać z instytucji czynnego żalu?
Sprawca przestępstwa bądź wykroczenia skarbowego ma możliwość skorzystania z instytucji czynnego żalu wówczas, gdy:
- nie złożył zeznania podatkowego w terminie,
- nierzetelnie prowadził księgi rachunkowe,
- nierzetelnie wystawiał faktury,
- nie uregulował albo uregulował nieodpowiedni podatek dochodowy (PIT lub CIT) lub podatek VAT,
- bezprawnie stosował obniżone stawki VAT,
- bezprawnie stosował zwolnienie VAT,
- zataił przed organem podatkowym prawdziwe rozmiary prowadzonej działalności gospodarczej,
- wyłudził zwrot należności celnej,
- wyłudził pozwolenie celne.
Ponadto, aby móc uznać czynny żal za skuteczny, konieczne jest spełnienie określonych warunków:
- przyznanie się przez podatnika do popełnienia zabronionego czynu zanim naczelnik urzędu skarbowego albo urzędu celno-skarbowego dokona dokumentacji tego faktu,
- przyznanie się przez podatnika do popełnienia zabronionego czynu zanim organy ścigania dokonają wszczęcia postępowania, mającego na celu wykrycie przestępstwa bądź wykroczenia.
Korekta JPK a czynny żal
Przed wprowadzeniem w życie Nowego Polskiego Ładu, podatnik składający korektę deklaracji JPK był dodatkowo zobowiązany do złożenia czynnego żalu. Od 1 stycznia 2022 r. występuje możliwość korekty Jednolitego Pliku Kontrolnego bez czynnego żalu. Podatnicy składający korektę deklaracji bądź części ewidencyjnej przed upływem terminu powstania zobowiązania podatkowego będą zwolnieni z odpowiedzialności.
